Chemnitz Maker advent

I was invited to join the Maker Advent in Chemnitz in December 2025.

I worked on the Schwibbogen, last summer I designed these in Lossnitz, but I wanted to add candles. So I did some experimenting in Enschede to make it reliable and safe. No messing around with fire!

But we don’t work (much) in the mines anymore (well, not in the Oremountains). Nor with hammer and pick. We use robots instead. So i used these forms for my new Schwibboge.

I made various designs of Schwibbogen. Dutch, robotics, circular, simple cut out…

When we ran out of precut decoration, creativity got a new chance. Make your own Red Tower.

When also the arches ran out, they blasted off….

It is a tough job not to go with the traditional flow, especially when that can be purchased so easily and comply to how schwibbogen should look: recognizable symbols and pictures, unpainted wood. Tradition on the edge of becoming a cliché mass product? Sit down and do it yourself, become a maker!

That became even more obvious later in Lossnitz. A Led schwibbogen with the traditional theme had to be assembled, this attracted much attention. But it also demanded some basic maker skills: soldering, assembling.

Satisfaction

And this may look very traditional, but the printing is done using Tetrapack cartons for printing, and there is a laser engraving on slate. Don’t be afraid of the old symbols and tradition, but look for openings and possible connections they offer. It was nice to work in the crowded maker place, one working with textile, another with the laser.

Traditional themes are useful to reach out, and from there you can proceed and combine. And also appreciate the old tradition itself deeper.

By the way: the elderly textile-ladies were very, very capable of working with the soldering iron. So precise and with rock steady hands.

All together now: slate tradition (background), robotics, Gluck Auf, modern Led candles (with remote control), and the Xmas angel and Bergman. And lasercutting, I’d almost forget to mention that.

The miners’ parade in Lossnitz

Stadsherberg 2024

At the stadsherberg (city inn) just before Xmas 2024 I gave a workshop light boxes. Construct your own light box. Cardboard, lights, pencils, acrylic markers and of course glitter were provided. I only had to prepare it, for the participants it was obvious what to do: have fun together, share the stuff and i could “sit on my hands” (watch and enjoy), occasionally removing the excess paper and cut off-s and gently creating a working place for other participants.

Hele Shaw cellen en zoetwater lenzen – workshop

Zoet water drijft op zout water. In een Hele Shaw cel ( in feite een heel dun aquarium) kun je dat mooi laten zien. Het zoute water is hier blauw, het zoete ongekleurd. Het stuk schuim in het midden stelt een eiland voor waar een buitje op valt (zoet water). Een zogenaamde zoetwaterlens ontstaat. Je ziet heel mooi de uitbollende vorm van de zoetwaterlens. De kriebellijntjes zijn de wortels van bomen die op het eiland groeien (bv op het eiland Kiribati). Ze wortelen nog net in zoet water. Wat gebeurt er als het zoute water hoger komt? (zeespiegelstijging of uitputten van het zoete water door drinkwaterputten te gebruiken). Het zoute water stijgt, de bomen sterven af.

Ik ben nu eenvoudig te maken Hele-Shaw cellen aan het bouwen welke voor gebruik in onderwijs geschikt zijn. Dus: to the point, duidelijk, makkelijk neer te zetten, in gebruik te nemen, goed en compact op te bergen, duurzaam en niet te kostbaar. En herbruikbaar. De eerste praktijktest met de cel is gedaan op de Woudenberg Chemie Conferentie, waar naast de zoetwaterlens ook getoond werd hoe grondwaterstroming door de bodem heen trekt ( en hoe vervuiling , bijvoorbeeld nitraat of PFAS zich daarmee verspreidt).

Jan Jaap Wietsma legt een en ander uit op de conferentie.

De cel werkte als zodanig goed maar het aanbrengen van het schuim ging te onhandig. Daar is nu een aanpassing voor gemaakt en op de NLT conferentie “Model-leren” zullen we die laten testen door docenten aardrijkskunde, natuurkunde.

Het oog wil ook wat, dus de houten onderdelen worden ook vervangen door strakke aluminium profielen (gelijk beter water bestendig) en een mooi standaardje vervangt de metalen hoek.

Drukte met Fieldlab studenten

Wowlab wordt hard gebruikt voor Fieldlab van International Sustainable Water Management, een minor voor studenten Saxion.

Enkele dagdelen per week maquettes maken, modellen bouwen van water-situaties, ze aan de gang krijgen, verbeteren, mogelijkheden zien.

Tot eind januari, dan wordt het weer rustiger.

workshop zwarte ijsbeer

Afgelopen week voor kinderen van 6 – 9 workshop gegeven over energie. Dat is een vrij abstract thema, dus dat moest vertaald worden naar iets waar kinderen van die leeftijd goed mee uit de voeten kunnen.

Veel voorbereid, maar uiteindelijk maak je in de workshop toch last minute keuzes. Bijvoorbeeld: wat absorbeert zonlicht beter? Zwarte of witte huid. Omdat de zon scheen kon dat heel goed proefondervindelijk worden gedaan met een brandglas en zwart en wit papier. Kijken welk papier het eerst gaat smeulen. Inderdaad (gelukkig maar) rookte het zwarte papier veel eerder dan het witte. Fikkie stoken is altijd leuk, en zo kon ik het mooi combineren.

Ik liet de kinderen verschillende kledingmaterialen zien, wol, vilt, fleece, dons, en voelen wat warm voelt en wat minder warm. Daarna een opgewarmd stuk aluminium (op zelfde temperatuur gebracht in een pannetje met heet water) met een thermometer erin in een wollen muts en in een donzen jack gedaan. Kijken wat het snelste afkoelt. Het donzen jack koelde in eerste instantie sneller af, daarna langzamer dan de muts. Ook daar wisten de kinderen wel een verklaring voor. Gedurende drie kwartier konden ze de temperatuur telkens even bekijken, zien wat uiteindelijk het beste isoleerde. En er over nadenken.

In de tussentijd konden ze aan een eigen ding gaan bouwen, met materiaal wat ze het beste leek hiervoor. Isoleert het het beste of om andere reden? De een maakte een huisje van zacht schuim voor haar kat, de ander een warme hoed, een mof om je handen in te steken, of een warm kussen om op te zitten. Gelukkig had ik maar vier kinderen, met een klas van 30 is dat een heel ander verhaal, even los van of je 30 kinderen met een brandglas wilt laten spelen.

Achteraf:

  • De combinatie van uitleggen, laten proberen en toepassen werkte hier goed. Het begrip energie hoeft er niet met de haren bij te worden getrokken. De kinderen pikten het idee prima op, ook zonder ze de woorden in de mond te leggen.
  • Het bouwen uiteindelijk gaf ook andere mogelijkheden die niet zozeer met energie te maken hebben maar vooral met zelf iets maken, eigen idee vasthouden, iets tot een goed eind brengen. Minstens zo belangrijk bij jonge kinderen.
  • Fijn om bouwen te kunnen combineren met het spelen met warmte. Later noemen ze dat wel energie, als ze daar aan toe zijn. Dan valt dat in een gespreid bedje.
hoed in wording
kattenverblijf in aanbouw
alu plaatjes met thermometer en een losse, elektronische thermometer om meer gevoel te krijgen voor temperatuur en meten ervan. Keith Haring als elektrificerend figuur in het alu gefreesd om een menselijker uitstraling te krijgen, minder hard core techie. Het zwarte aluminium plaatje absorbeert licht beter en warmt sneller op dan het blanke aluminium onder een bouwlamp.

Workshop “Laseren”

Vind je het tijdens het maakfestival erg leuk wat je ziet en doet, wil je meer, kom dan de workshop “Laser zelf op” (iedereen ouder dan 14 kan meedoen) volgen na het Makerfestival Twente. Je zult dan ook met  hamer, vijl, zaag, lijm, verf, boutjes en moertjes aan de slag gaan. Daarmee zul je wat je hebt uitgesneden in elkaar zetten en mooi maken. Tegelijk leer je hoe je met de laser kunt omgaan en een tekening hiervoor maakt, hoe je dit uitlasert en afwerkt. Tijdens het maakfestival kun je hier meer over vragen en eventueel je hier voor opgeven. En ja, we werken met echt gereedschap. Maar als je ouder dan 14 bent kan dat best. Daarvoor ook trouwens maar ouders doen daar vaak zo moeilijk over.

Frees en laser demo tijdens Maker festival Twente

Tijdens het makerfestival is Wowlab open. Er is een druk / stempel workshop, en daar komt de laser bij van pas om stempels te snijden uit hout of rubber. Maar de frees, die laten we nu ook werkend zien. Zonde om zo’n gave machine niet te demonstreren. De motor laten we uit, geen herrie, geen stof, geen gevaarlijke frezen. Maar met een penseel. In stilte wordt nu met ecoline of oost indische inkt getekend. Heel strak of, als je dat wilt, wat losser.

Je kunt zelf een tekening maken in Rhino (tekenprogramma) of met Grasshopper, een plug in voor Rhino de figuren aanpassen. Dan heb je dat ook eens gedaan. Je kunt het ontwerp snel aanpassen, tot je ‘m goed vindt en wilt tekenen. Niemand houdt je tegen als je er dan nog wat kleur in wilt spuiten met ecoline.

Hieronder zie je een stukje van de code hiervoor in Grasshopper. Als je goed kijkt zie je dat het blokjes zijn met een functie: optellen, sinus, punten maken, welke aan elkaar geknoopt zijn. Uiteindelijk maakt deze code een soort “bloem”. Je kunt er aan veranderen door de schuifjes te veranderen. Dan wordt de vorm gelijk heel anders. Het programma staat al voor je klaar.
Grasshopper is programmeren voor een 2d en 3d tekenprogramma. Niet met regels code maar met blokjes die je aan elkaar knoopt. uiteindelijk kun je dan dit soort figuren maken. je kunt er nog, veel, veel meer mee. Maar dan moet je er voor gaan zitten. Nu kun je gewoon wat doodelen, een beetje uitproberen.

En denk je: “Gaaf! Dat wil ik leren”, dan kan dat, na het maakfestival komt er een workshop voor.

Grafiekworkshop tijdens Makerfestival Twente

eigen stempel op stof

Drukken en stempelen

Bij Wowlab kun je tijdens het Maakfestival Twente (25 en 26 mei) zelf wat maken. Je kunt in Wowlab stempels en hoogdrukken maken (dat zijn uitgesneden plaatjes waar je inkt op doet, en dat druk je af met een pers). De stempels maak je met schaar, mesje, dubbelzijdig plakband of, wie weet, misschien met de lasersnijder. Dit gaan we afdrukken, met de hand (stempelen) of in de drukpers.

Programma:

Elk vol uur wordt verteld hoe het wordt gedaan, met een voorbeeld, dit duurt ongeveer 10 minuten. Dan kan je zelf aan de slag, en als het nodig is wordt je er bij geholpen. Je kunt op papier drukken, maar er zijn ook kleine houten doosjes waarop je kunt stempelen.

doosje rondom gestempeld

Extra:

Als het niet al te druk is kun je zelf ook een doosje maken met de laser.
(kost wel 1 euro, als dat teveel is kun je op papier drukken. Dat is ook mooi om te doen) Er zijn kant en klare tekeningen voor en je kunt er bijvoorbeeld ook je naam in zetten. Als het wel druk is hebben we al een voorgesneden doosje wat je zelf in elkaar kunt zetten

En na het festival

Vind je het erg leuk en wil je meer, kom dan een workshop “Laser zelf op” (iedereen ouder dan 14 kan meedoen) volgen na Makerfestival Twente. Je zult dan ook met  hamer, vijl, zaag, lijm, schroeven aan de slag gaan. Daarmee zul je wat je hebt uitgesneden in elkaar zetten en mooi maken. Tegelijk leer je hoe je met de laser kunt omgaan en een tekening hiervoor maakt, hoe je dit uitlasert en afwerkt. Tijdens het maakfestival kun je hier meer over vragen en eventueel je hier voor opgeven.

Workshop making a wooden printing block

lasercut printing block


Next week (oct 29th) in the Museumfabriek: a workshop where Wout Zweers and Sujata Majumdar will work on making and using wooden printing blocks. The laser will be used to make blocks, but also ready made blocks will be available to experiment and make patterns on textile or paper. Traditional patterns (Ajrakh) will be used as example as well as modern patterns (fashion, kodern european prints). Printing will be done with indian printing blocks and with new lasercut printing blocks (linoleum, wood)

sujata mujambar printing